2 . رسالة فى استخراج ساعات ما بين طلوع الفجر و طلوع الشمس أو غروبها و غروب الشفق ، إذ العلم باحدهما يستلزم العلم بالآخر . 3 . المقالة فى استخراج تاريخ اليهود ، اين مقاله نيز در 1366 ق همراه الرسائل المتفرقة فى الهيئة در حيدرآباد دكن ( هند ) چاپ شده است . اين مقاله در روزهاى تاريخ يهودى و مقايسهء آن با تاريخ اسكندرى است . « 1 » ابو سهل كوهى ( سدهء 4 ) ابو سهل ، بيژن بن رستم كوهى ( از جبال طبرستان ) منجّم بزرگ ، رصدگر ، هندسه‌دان ، سازنده ابزار و آلات رصد ، شهرت او در دولت بويهيان ( عضد الدوله و بعد از آن ) است ، شرف الدوله پس از آنكه صمصام الدوله را از بغداد بيرون راند ، در بغداد ( سال 387 ق ) فرمان داد تا كواكب سبعه را بدان شيوه كه در زمان مأمون رصد كرده بودند رصد كنند و اين كار را برعهده بيژن بن رستم گذاشت . بيژن كوهى كه به هندسه و هيئت آگاهى تامّ داشت و به مرتبه عالى رسيده بود در دار المملكة ( منزل شاهنشاه ، شرف الدوله ) در آخر بستان مكانى را انتخاب كرد و بنيان رصدگاه را محكم كرد تا نشست نكند و از لرزش زمين در امان بماند آن‌گاه ابزار و آلات رصد كه خود مخترع آنها بود را در آنجا بر پا داشت ، و قطب الدّين لارى و گروهى از هيئت‌دانان و مهندسان عادل را دعوت كرد و از دو رصد ديدن كردند و بر صحت آن مهر تأييد نهادند . رصد اوّل : در 28 صفر 378 ق مطابق با انيران روز خردادماه 357 يزدگردى [ يعنى 30 خرداد 357 ] براى رصد خورشيد و تحويل آن به برج سرطان [ تير ] و

--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 5 ، ص 356 ، ماده ابو الحسن قاينى .